IDOR؛ وقتی با عوض کردن یک عدد در نشانی به سند دیگران میرسید
حدود ۸۸۵ میلیون سند مالی First American تنها با تغییر شمارهٔ انتهای نشانی باز میشد. کنترل دسترسی شکسته رتبهٔ نخست فهرست OWASP است؛ روش آزمون و الگوی درست پیادهسازی را مرور میکنیم.

خلاصه
برنامه سندی را با نشانی /documents/100045 نشان میدهد. اگر عدد را به 100046 تغییر دهید و سند فرد دیگری باز شود، برنامه دچار IDOR است: ارجاع مستقیم ناامن به شیء. برنامه بررسی کرده که شما وارد شدهاید، اما بررسی نکرده که این سند مال شماست.
در دنیای API همین ضعف BOLA نام دارد و در فهرست ده ریسک برتر امنیت API متعلق به OWASP رتبهٔ نخست است. کنترل دسترسی شکسته در فهرست عمومی OWASP سال ۲۰۲۱ نیز در جایگاه اول قرار گرفت.
نمونهٔ واقعی: First American Financial، ۲۰۱۹
این شرکت بزرگ بیمهٔ مالکیت در آمریکا اسناد معاملات ملکی را از راه لینک در اختیار طرفین قرار میداد. هر سند شمارهای پیاپی داشت و نشانی آن بدون ورود به سامانه باز میشد. با تغییر شماره، سند معاملهٔ دیگری نمایش داده میشد.
به گزارش روزنامهنگار امنیتی برایان کربس، حدود ۸۸۵ میلیون پرونده از سال ۲۰۰۳ به بعد از این راه در دسترس بود: شمارهحساب بانکی، صورتحساب، سوابق مالیاتی، شمارهٔ تأمین اجتماعی و تصویر گواهینامه. نکتهٔ تلختر این بود که ضعف چند ماه پیشتر در یک آزمون نفوذ داخلی پیدا شده بود اما بهدرستی ردهبندی و پیگیری نشده بود.
نهاد ناظر خدمات مالی نیویورک در سال ۲۰۲۳ این شرکت را یک میلیون دلار جریمه کرد.
یافتن ضعف کافی نبود. یافتهای که شدتش درست تعیین نشود و مسئولی نداشته باشد، عملاً پیدا نشده است.
چرا پویشگرهای خودکار آن را نمیبینند
پاسخ سرور کاملاً سالم است: کد ۲۰۰ و یک سند معتبر. هیچ خطا یا الگوی مشکوکی وجود ندارد. تشخیص اینکه «این سند نباید به این کاربر نمایش داده میشد» به دانستن منطق برنامه نیاز دارد. به همین دلیل آزمون آن باید با دو حساب کاربری انجام شود.
آزمون با دو حساب
- 1با حساب «الف» وارد شوید و نشانی یکی از منابع خود را بردارید.
- 2با حساب «ب» وارد شوید و همان نشانی را با نشست «ب» درخواست کنید.
curl -s -o /dev/null -w "%{http_code}\n" \
-H "Cookie: session=<session-of-user-B>" \
https://app.example.com/api/orders/100045پاسخ درست ۴۰۳ یا ۴۰۴ است. کد ۲۰۰ همراه با دادهٔ کاربر «الف» یعنی ضعف وجود دارد. همین آزمون را برای عملیات نوشتن هم تکرار کنید (PUT، PATCH، DELETE)؛ گاهی خواندن محافظت شده اما ویرایش نه. درخواست بدون هیچ نشستی را هم بیازمایید.
این آزمون فقط روی حسابهای آزمایشی خودتان و با مجوز انجام میشود.
رفع
- 1بررسی مالکیت در هر درخواست، سمت سرور. پیش از بازگرداندن هر شیء بررسی کنید که به کاربر جاری تعلق دارد.
- 2پرسوجو را به کاربر محدود کنید: بهجای «سفارش با این شناسه»، «سفارش با این شناسه که مالکش این کاربر است».
- 3قاعدهٔ پیشفرض را «رد» بگذارید. دسترسی باید صریحاً داده شود.
- 4بررسی دسترسی را در یک لایهٔ مرکزی پیاده کنید، نه جداگانه در هر تابع.
- 5شناسههای تصادفی (UUID) حدس زدن را سخت میکنند، اما جایگزین بررسی دسترسی نیستند.
- 6برای هر نقطهٔ پایانی آزمون خودکاری بنویسید که دسترسی کاربر غیرمالک را بیازماید.
سامانهٔ جشنواره چه میکند
سامانه در ارزیابی فعال و با حسابهای آزمایشیای که سازمان در اختیار میگذارد، نقاط پایانی دارای شناسه را میان دو هویت مقایسه میکند و هر دو سطح را میسنجد: دسترسی به شیء (BOLA) و دسترسی به تابع (BFLA). اعتبارنامههای آزمایشی فقط به خود هدف ارسال میشوند.
